‘Ma hemverê sansur û astengîyan bêrê têhet’ 

2026-10-15 11:34:41


	 

	Elfazî Toral

	 

	STENBOL - Rojnamegere Gulfem Karataş va ke Tirkîya de hewl yeno dayîş ke sansur û otosansurî bikerê rutîn û va: "Çapemenîya kurde bi serran bi bedelê giranan xo ver dana, çapemenîya muxalîf zî eynî zordarîyan dir rî bi rî yena. Ez hemverê zordarîyan, sansurî venga rêxistinbîyayîşî heme meslegdaranê xo rê kena."

	 

	Tirkîya de zordarîyê çapemenîye ser o her şinê zêde benê û bi sansur, astengkerdiş, otosansur, zordarî û cezayan heqê girewtişê agahîyanê raştî yenê hedefgirewtiş. RTUKî, bi qedexeyanê weşanê dîjîtalî, rojnamegerîye bi hawayêk sîstematîk asteng keno. Hemverê nê zordarîyan xeta têkoşînê hembeşî û piştîdayîşî ser o yeno vindertîş.

	 

	Endama Sekreterya Komîsyona LGBTÎyî û Sendîkaya Rojnamegeranê Tirkîyayî (TGS), rojnameger Gulfem Karataş derheqê mesele de qisey kerd.

	 

	'Wazenê sansur û otosansurî manadar bikerê'

	 

	Gulfem Karataş va ke Tirkîya de bi taybetî astengkerdişê hesabê çapemenîya komelî û malperê xeberan heqê girewtişê xeberanê şarî yenê xespkerdiş. Gulfem Karataş nê çî ard ziwan: "Madeyê TCKyî yê 217/Ayî sebebêk yeno mojnayîş û rojnamegerî yenê tepiştiş. Xeberê ke yenê viraştiş suc yenê dîyayîş. Wazenê ke ma nê qebul bikerê. La Tirkîya de rojnamegeran her wext rayîrêk dîyê. Ma nê meslegî sey têkoşînê heqî vînenê. Nê semedî ra hewce esto ke ma hemverê nê sansurî, otosansurî vengê xo berz bikerê."

	 

	'Çapemenîya kurde bedelê giran da'

	 

	Gulfem Karataş dîyar kerd ke çapemenîya kurde her wext zordarîyan dir rî bi rî ameya û wina ard ziwan: "Lazim o ke çapemenîya kurde û muxalîf hetê tecrubeyî de cîya bêrê ercnayîş. Serrê 90ine de her tewir zordarî, hêrîşê hemverê rojname, rojnameger, sazîyanê çapemenîya kurde ameyî kerdiş. Çapemenîya kurde bi bedelê giran resa nê rojan."

	 

	Sansurê dîjîtalî

	 

	Gulfem Karataş va ke roja ewroyî de zî îqtîdar no ware hedef gêno û va: "Rojnamegerî tena rastîye şarî rê neql kenê. Hesabê çapemenîya dîjîtalî, malperê xeberan yenê hedefgirewtiş. Armanc no yo ke girseyê înan qij bikerê. Girewtişê malperê xeberan, manaya ke mecrayê dîjîtalî de bêro çinkerdiş. Algorîtmayê googlî yenê astengkerdiş. Wazenê ke têkilîyanê sazî û rojnamegeran girseyî dir bivisnê."

	 

	Tirkîya de dayeyê sendîkabîyayîşî se ra 5 o!

	 

	Gulfem Karataş wina dewam kerd: "Ma dezenformasyon nê, xebere viraznenê. Eke îdîayê dezenformasyonî est o lazim o ke no bi tespîtanê somutî bimojnê. La bi hawayêk keyf nêşenê vajê dezenformasyon û xeberan asteng bikerê. Bi serran ma hemverê nê qanûnî têkoşîn kenê. Welatê ma de sendîkabîyayîşê rojnamegeran se ra 5 o. Çi heyf no qels maneno. Têkoşînê sendîka û piştîdayîşê meslegî muhîm o."

	 

	'Hemverê sansur û otosansurî xo rêxistin bikerê'

	 

	Gulfem Karataş venga heme rojnamegeran kerd û wina qedêna: "Bi taybetî rojnamegerê ciwanî ewro kêmêr sendîkayî yê, heqanê xo û asayîşê xebatê kêmêr zanê. Tabloyo ke ma wareyê xebatê de vînenê bi dej o. Rojnamegerî bêsîgorte yenê xebitnayîş. Heqanê xo ra bêpar manenê. La lazim o ke rojnamegerî heqanê xo bizanê û bipawê. Lazim o ke hemverê sansur û otosansurî têkoşîn bikerê."