HABER MERKEZİ- Sudan’da çatışmaların başlamasından bu yana insani krizin dünyanın en büyük yerinden edilme krizine dönüştüğü belirtilerek yaklaşık 14 milyon kişinin yerinden edildiği ifade edildi.

 

İnsan hakları ve insani yardım kuruluşları, Sudan’da çatışmanın dördüncü yılına yaklaşılırken dünyanın en büyük yerinden edilme krizinin daha da derinleştiği konusunda uyarıda bulundu. Kuruluşlar, şiddetin sürdüğünü, ihlallerin yaygınlaştığını ve milyonlarca sivilin temel hizmetlerin çöktüğü ağır insani koşullar altında yaşadığını, yakın zamanda bir çözümün mümkün görünmediğini belirtiyor.

 

Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği Sudan Temsilcisi Mary-Helen Verney, Cenevre’de gazetecilere yaptığı açıklamada Hartum’dan video bağlantısıyla Sudan’daki çatışmaların ülkenin geniş bölgelerinde devam ettiğini ve savaşın dördüncü yılına girildiğini söyledi.

 

Her dört kişiden biri yerinden edildi

 

Mary-Helen Verney, çatışmaların yeni göç dalgalarına yol açtığını ve milyonlarca insanın yaşadığı günlük trajediyi uzattığını, krizin sonuna dair herhangi bir net işaret bulunmadığını vurguladı. Sudan’ın dünyanın en büyük yerinden edilme krizine ve en ağır koruma acil durumlarından birine sahne olduğunu ifade etti. Yaklaşık 14 milyon kişinin 2023 yılın Nisan ayında çatışmaların başlamasından bu yana yerinden edildiğini belirten Mary-Helen Verney, bunların 9 milyonunun ülke içinde yerinden edildiğini, 4,4 milyon kişinin ise komşu ülkelere geçtiğini söyledi. Bugün her dört Sudanlıdan biri yerinden edilmiş durumda.

 

Şiddet devam ediyor

 

Şiddetin Darfur, Kordofan bölgeleri ve Mavi Nil Eyaleti’nin büyük kesimlerinde sürdüğünü belirten Mary-Helen Verney, hava saldırıları ve insansız hava araçlarının kullanımındaki artışın daha fazla insanı kaçmaya zorladığını ifade etti. Ayrıca çatışmayla bağlantılı cinsel şiddet, zorla askere alma, keyfi gözaltılar ve katliamlar dahil olmak üzere ciddi insan hakları ihlallerinin devam ettiğini söyledi.

 

Cinsel şiddet

 

Kadınların durumuna da değinen Mary-Helen Verney, özellikle güvensiz bölgelerden geçiş sırasında kadınların cinsel şiddet, sömürü ve kötü muamele riskleriyle karşı karşıya olduğunu belirtti. Cinsel ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddetten kurtulanların ise sağlık, psikososyal destek ve hukuki hizmetlere erişimde ciddi engellerle karşılaştığını, bunun da şiddet döngüsünü ve vakaların eksik bildirilmesini artırdığını dile getirdi. Mary-Helen Verney, sağlık sistemlerinin, kolluk kuvvetlerinin ve adalet mekanizmalarının çökmesinin yaygın bir cezasızlık ortamı yarattığını da vurguladı.

 

58 bin çocuk ailelerinden ayrı

 

Çocuklara ilişkin olarak ise milyonlarca çocuğun hayatının yerinden edilme içinde geçtiğini, bunun geleceğe yönelik ciddi sonuçlar doğurduğunu ve çoğunun eğitime ya hiç erişemediğini ya da çok sınırlı erişebildiğini ifade etti. 58 binden fazla çocuğun ailelerinden ayrılarak tek başına komşu ülkelere ulaştığını, çoğunun yaralı ve ağır psikolojik travma içinde olduğunu belirtti.

 

Tehlikeli yolculuklar arttı

 

Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği ayrıca Sudanlıların Libya üzerinden Avrupa’ya yönelik tehlikeli yolculuklarının arttığını, 2024–2025 arasında 14 binden fazla Sudanlının Avrupa’ya ulaştığını ve bunun çatışmanın başlamasından bu yana yüzde 232’lik bir artış olduğunu açıkladı. Bu hareketlerin refah veya tercih nedeniyle değil, Sudan içinde ve sınır ötesinde temel ihtiyaçların karşılanamaması ve barış umutlarının olmaması nedeniyle gerçekleştiği belirtildi.

 

Gıda sorunu

 

Aynı basın toplantısında Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Sudan Temsilcisi, Ortadoğu’daki çatışmaların 2026’nın sonlarında gıda arzını daha da azaltabileceği konusunda ciddi endişe duyduklarını ifade etti.

 

Sudan’ın bazı sıcak bölgelerinde kıtlık riskinin devam ettiği, başkent Hartum’un eskiden sebze ve meyve üretiminde önemli bir merkez olduğu ancak çatışmalar nedeniyle birçok tesisin tahrip edildiği belirtildi.

 

Dünya Sağlık Örgütü Sudan Temsilcisi ise çatışmanın üç yılı boyunca sağlık hizmetlerine yönelik 200’den fazla saldırının belgelendiğini ve bu saldırılarda 2 bin 52 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı.