HABER MERKEZİ - İran’daki idamlara dair rapor yayımlayan, IHR ve Ensemble contre la peine de mort, 2025 yılında en az bin 639 kişinin idam edildiğini belirtirken, bunlardan en azının 48 kadın olduğu kaydedildi.  

 

İran Human Rights (IHR) ve Ensemble contre la peine de mort (İdam Cezasına Karşı Hep Birlikte) tarafından ortak rapor yayımlandı. Rapora göre; 2025’teki idam sayısı bir önceki yıla göre yüzde 68 artarak 1639’a ulaştı. Bu rakam, günde ortalama dört idama denk geliyor ve 1989’dan bu yana en yüksek seviye olarak kaydedildi.

 

En az 48 kadın idam edildi 

 

Raporda ayrıca 48 kadının idam edildiği, bunun son 20 yılın en yüksek kadın idam sayısı olduğu belirtildi. İnsan hakları örgütleri, idamların siyasi baskı ve toplumsal kontrol aracı olarak kullanıldığını vurguladı. IHR Direktörü Mahmood Amiry-Moghaddam, yetkililerin “korku yayarak yeni protestoları engellemeye çalıştığını” ifade etti.

 

Amnesty International da İran’ın, nüfusuna oranla dünyada en fazla idam gerçekleştiren ülkelerden biri olduğunu belirtiyor.

 

Protestocular risk altında

 

Rapora göre, 2026 başındaki protestolara katılan yüzlerce kişi hâlâ idam riskiyle karşı karşıya. Söz konusu protestoların sert şekilde bastırıldığı, binlerce kişinin hayatını kaybettiği ve on binlerce kişinin gözaltına alındığı ifade ediliyor. Şubat ayından bu yana süren savaş döneminde, protestolarla bağlantılı en az yedi kişinin idam edildiği bildirildi.

 

Kürtler ve Beluclara ‘orantısız’ cezalar

 

İdam edilenler arasında özellikle Kürt ve Beluç halklarının orantısız şekilde yer aldığına dikkat çekildi.  Ayrıca idamların yaklaşık yarısının uyuşturucu suçlarıyla bağlantılı olduğu belirtildi.

 

Kadın idamlarının önemli bir bölümünün ise evli olduğu yada birlikte olduğu erkek tarafından öz savunma kullanan kadınlara yönelik suçlamalar üzerinden gerçekleştiği ifade edildi.

 

Hak örgütleri, mevcut kriz ortamında İran yönetiminin idamları daha da artırabileceği uyarısında bulunarak uluslararası topluma tepki çağrısı yaptı.