Neslihan Kardaş

 

ŞIRNEX - Yaşamın neredeyse tamamının Kürtçe olduğu Cizîr’de, tarihi mekânlarda bulunan bilgilendirme ve uyarı yazılarında anadilin yer almaması dikkat çekiyor.

 

Kürt halkının diline ve kültürüne yönelik inkâr, imha ve asimilasyon politikaları on yıllardır sürüyor. Anadilde eğitimin olmaması, çocukların kendi dilinde konuşmasının engellenmesi gibi uygulamalar bu politikaların somut örnekleri arasında yer alıyor. Tüm yasaklara ve engellemelere rağmen Kürt halkı, dili, kimliği ve kültürüyle varlığını sürdürmeye devam ediyor. Bu direncin en görünür olduğu yerlerden biri de yaşamın büyük ölçüde Kürtçe sürdüğü Cizîr.

 

Tabelalarda Kürtçe yok

 

Kentte günlük yaşamın büyük ölçüde Kürtçe sürmesine rağmen, tarihi mekânlardaki bilgilendirme ve uyarı tabelalarında Kürtçeye yer verilmemesi dikkat çekiyor. Yüzlerce yıllık geçmişe sahip bu kültürel alanlar her gün çok sayıda yurttaş ve turist tarafından ziyaret ediliyor. Ancak bu alanlarda yer alan yazıların büyük çoğunluğu yalnızca Türkçe ve İngilizce olarak hazırlanıyor. Bazı tabelalarda Arapça da yer alırken, halkın anadili olan Kürtçe ise neredeyse hiç kullanılmıyor.

 

Kendi kentinde anadilinde bilgiye erişemiyor

 

Kentte bulunan tarihi camiler, Medresa Sor, Mem û Zîn Türbesi ve Birca Belek gibi önemli mekânlarda da benzer bir tablo görülüyor. Bu alanlardaki bilgilendirme yazılarında Kürtçenin yer almaması, dilin görünmez kılındığını ortaya koyuyor.

 

Özellikle yaşlı nüfusun Türkçeyi ya hiç bilmemesi ya da sınırlı düzeyde bilmesi nedeniyle, yurttaşlar bu mekânlardaki bilgilere erişmekte zorlanıyor. Kendi kentlerinde, kendi dillerinde yazılı bilgiye ulaşamamak ise halk arasında tepkiye yol açıyor.

 

‘Çok dil var, anadil yok’

 

Kentte çok dilli tabela uygulamaları bulunmasına rağmen, o kentin anadilinin yer almaması hem ziyaretçilerin hem de yerel halkın dikkatini çekiyor. “Çok dillilik” adı altında hazırlanan tabelalarda Kürtçeye yer verilmemesi, asimilasyon politikalarının güncel yansımalarından biri olarak değerlendiriliyor.