“Barış ve Demokratik Toplum Manifestosu demokratik sosyalizm mücadelesinde hedeflenen yeni döneme geçiş zihniyeti ve programını ortaya koyan karakteriyle Kürt varlığının inşasını ve demokratik kurumlaşmasının yol haritasını da ortaya koymaktadır.”

 

Jineolojî Akademisi

 

Abdullah Öcalan, 1993'ten itibaren barış ve demokratik çözüm için attığı her adımla birlikte, kadın özgürlüğü bilincinin derinleştirilmesi temelinde kadın örgütlenmesi ve mücadelesinin güçlendirilmesi için yeni adımlar attı. Aynı durum, 27 Şubat 2025'te başlayan 'Barış ve Demokratik Toplum' çağrısı süreci için de geçerlidir. Kadın kurtuluş ideolojisi, kadın-yaşam-özgürlük felsefesi ve jineolojî kavramı ve teorisi, kadın tarafında üçüncü çizgiyi oluşturur. Bu çizgi, kadın kimliğini anlamsızlaştıran ve kadının biyolojik varlığını bile sorguya çeken postmodern-liberal çizgiye ve kadın varlığını ve kimliğini erkeğin kolektif gölgesi olarak kabul eden muhafazakâr-faşist çizgiye karşı yaşam ve özgürlük çizgisini, varlık mücadelesini ifade eder. Bu, yeni yaşamın ancak kadın özgürlüğüyle kazanılacağının da ilanıdır. 

 

Öcalan’ın yeni dönem barış ve demokratik topluma dair geliştirdiği çözüm arayışları, İmralı Hapishanesi’nde son on yıllık yoğunlaşmasıyla sağlanan derinlikle yeni bir boyut kazanmış durumda. Bu süreci Öcalan, paradigmasal değişim değil paradigmasal gelişim olarak ele almış ve Barış ve Demokratik Toplum manifestosuyla da bu gelişimi taçlandırmıştır. 52 yıllık Kürt Özgürlük Hareketi’nin dayandığı Kürdistan’da Devrimin Yolu manifestosu, PKK’nin feshiyle beraber yeni bir döneme evrilerek kendini yenileyen bir devrim mücadelesini ortaya çıkarmıştır. Bu değişim sürecinin beslendiği zihniyet devriminin yapı taşı özgür kadın mücadelesiyle şekillenmiştir. Öcalan’ın çocukluk hafızasından beslenerek bugüne kadar gelen Kürt özgürlük mücadelesindeki kadın devrimi süreci deneyimleri ve sahip olduğu miras da yeni manifestoyla taçlandırılmıştır. 

 

Yeni bir dönemin başlangıç basamaklarını inşa eden İmralı görüşmeleriyle beraber Öcalan’ın halka ulaşan görüşleri içinde kadına dair ortaya koyduğu yeni tarihsel araştırmalar ve çözümlemeler de toplumsal inşa sürecinde kadına varoluşun inşacısı rolünü kazandırıyor. Bu minvalde, 23 Ekim 2024'teki görüşmeden itibaren Öcalan’ın kadın tarihi, kültürü ve özgürlüğüne ilişkin değerlendirme ve perspektifleri, araştırmalarıyla barış ve demokratik toplum sürecinin başarıya ulaşmasında kadın hareketinin öncülük gücüne olan inancını ortaya koyduğunu da görmekteyiz. Bu bağlamda, Öcalan’ın 52 yıllık emek ve mücadelesiyle inşa edilen kazanımların ve değerlerin canlı tutulması ve kalıcılaştırılmasında Öcalan’ın yaratıcısı olduğu jineolojî biliminin de sahip olduğu değer ve birikimi yeni bir aşamaya taşırılmaktadır. 

 

Barış ve Demokratik Toplum Manifestosuyla beraber ortaya çıkan yeni kavram seti hem tarihsel hem de sosyolojik olarak güncelde yaşanan toplumsal sorunlara dair daha derinlikli ve yenilikçi bir bakış açısını ortaya çıkarmıştır. Kendi tanımıyla tarihte kadın şahsında toplum karşıtı müdahaleye karşı yaşanan körleşmeyi anlamamaya isyan ederek “Sosyolojinin tanımını kastik katil sistemi ve Göbeklitepe uygarlığıyla yeniden yapın” demektedir. Bu hakikati en iyi anlattığı aforizmaysa kastik katilin, kadının ve dolayısıyla toplumun sırtındaki hançer olmasıdır. “Bu hançer çıkarılmadan da hiçbir şey yapılamaz” der. İşte jineolojînin toplumsal inşa sorumluluğu da bu hançeri tarihsel, sosyolojik ve güncel olarak her alanda deşifre ederek açığa çıkartmak ve onu saptamak, kadın varlığının kendini inşasını sağlamak olmalıdır. 

 

Barış ve Demokratik Toplum Manifestosuyla ortaya koyulan gerçeklik, jineolojî kadın bilimi olarak eleştirisini yaptığımız pozitivist bilimler ve batı merkezli bakış açısının kastik toplum katili yapıyı açığa çıkartamamasıyla da yapmak, bunun yarattığı körlüğü eleştirel bakış açısıyla sorgulamak önemlidir. Kastik katil dediğimiz yapı nedir, tarihsel gerçekliği nasıl tanımlanmalıdır? Neolitik devrim nasıl gerçekleşmiştir? Yerleşik yaşam ve göçebe yaşam farklarını özgürlük sosyolojisiyle yeniden nasıl ele almalıyız? Kadın ve tanrıça kültür ilişkisini anlam bilimsel olarak nasıl ele alacağız? Avcı kulübü nedir? 

 

Kapatılma nasıl tarihçelendirilmeli ve güncelde yaşanma hali nasıl ele alınmalı? Bu soruların hepsi kadın ve toplum bilim aydınlanması açısından jineolojînin hakikat avcılığı yaparak peşine düşeceği gerçekler olmaktadır. 

 

Kadın varlığının doğru tanımlanması açısından ortaya konulan Dört Katmanlı Kadın Kültürü çözümlemesi de ideolojik olarak kadın varlığını tanımlayan bel kemiğidir. Kadın öncülüğünün doğru anlaşılması ve geliştirilmesi ve demokratik toplum sosyalizminin inşası için, tarihsel sosyoloji araştırmalarını derinleştirerek kadın gerçekliğini ve saray kültürü ile Sati kültürünün verdiği zararı analiz edebilme, tanrıça kültürünün mirasını keşfedebilme, özgür kadın kültürünü tanımlayabilme doğru bilinç kazanma süreci için önemli olmaktadır. Özgür kadın bilincine erişmek ve gerçekliğimizde yaşanana yabancılaşmamak için tarihsel bağlamda ortaya çıkan bu dört katmanla kendini sorgulama ve bunu doğru düzlemlerde tanımlama, demokratik toplum inşa bilincini kazandırır. Bu; dört katmanı tarihsel olarak deşifre etmek, her birinde gizlenen erkek egemen zihniyeti ve onun hâkim ideolojisini ifşa etmek demektir. Bu; sorgulama ve buna dair yapılacak araştırmalarla kollektif bir zihniyet devrimi yaratır. Kadın özgürlüğü sağlanmadan demokratik toplum sosyalizmi gerçekleşemeyecekse buna karşın bu ideolojik hattın da derinliğine aydınlatılması gerekmektedir. 

 

Kadını hiçbir sınır ve kural tanımadan tüketen ve varlığını anlamsız kılan bir sistem karşısında, gerçek insan etiği ve felsefesini aydınlatacak araştırma ve incelemelere ihtiyaç olduğunu ifade eden ve bu şekilde kadının yaşadığı körlüğü aşabileceğine inanan Öcalan, bu ihtiyacı jineolojînin temel konusu kılmıştır. Bu noktada demokratik toplumun kurumlaşmasında rolünü oynaması gereken sosyolojinin ve jineolojînin esasta politik, etik ve estetik olarak bu sorumluluğu gerçekleştirmesi, zamanın yüklediği sorumluluklardandır. 

 

“Olayları analiz ederken yöntem olarak 3 bağlamı esas almak önemlidir; tarihsellik, toplumsallık ve kastik yapı. Her dönemde bunu uygulamak gerekiyor.” diyen Öcalan, kastik katili toplumun sırtına saplanan hançer olarak yeniden tanımlanması gerektiğinin altını çizer. Kastik katil denilen yapının yarattığı uygarlığın nasıl bir karaktere sahip olduğunu, bunun yarattığı savaş ve şiddet tarihini incelemek, kadın kırımının kaynağı olarak kastik katil zihniyetini deşifre etmek en önemli toplumsal özgürlük çalışması olmaktadır. 

 

Toplum doğasını etik, estetik ve politik olarak incelemek ve bu gerçekler için de kadın varlığını tanımlamak, bu varlığın yeniden öz varlık inşasıyla kendini gerçekleştirmesi için zihniyet devriminin başarı kazanması gerekir. Toplumsal tarihin devlet ve komün ikileminde yaşadığı yarılmayı kadın lehine, dolayısıyla anacıl toplum mirasıyla toplum lehine çevirmek için gerekli olan bilinç kazanım süreci, demokratik toplum inşasının başarı seviyesini belirler. Anacıl toplumun yaşanma tarihi ve karşı devrim hamlesi olarak kastik toplum katili sistemin yükselişi hakikatinin üstündeki perdenin kaldırılması, teorikleştirilmesi ve bunun toplumsal yapıyla komünal ölçüler ve formda buluşturulmasını gerekli kılar. 

 

Barış ve Demokratik Toplum Manifestosu demokratik sosyalizm mücadelesinde hedeflenen yeni döneme geçiş zihniyeti ve programını ortaya koyan karakteriyle Kürt varlığının inşasını ve demokratik kurumlaşmasının yol haritasını da ortaya koymaktadır. Kürt aklını, onun düşünme diyalektiğini ve kazanılan varlığının özgürlük bilincini, barış ve demokratik toplum süreciyle gerçekleştirmek; kadın varlığının özgürlük inşasını sağlamak ve kadının umut ilkesini yaşamsallaştırarak jineolojînin toplumsal ayağını örgütleyebiliriz. Zamanın ruhu kadının yükselen değerleriyle toplumun kazanacağı demokrasi ve barışa kapı aralamaktadır. Kazanan özgür kadın zamanı olacaktır.

 

  Bu yazı, Jineolojî Dergisi’nin “Kadın ve Barış” dosya konulu 37. sayısından kısaltılarak alınmıştır.