Rozerîn Gultekîn 

 

WAN - Hevseroka OHD'ê ya Wanê Hatîce Bagci, destnîşan kir ku êrîşên li ser Rojava û ambargoya li ser pêdiviyên bingehîn ên jiyanê sûcên şer in û got: "Qanûna navneteweyî di şexsê gelê Kurd de hatiye rawestandin. Divê bendên Neteweyên Yekbûyî li gorî qanûnên navneteweyî tavilê werin bicîhanîn. Divê li dijî hemû welatên ku piştgiriyê didin van êrîşan bên darizandin." 

 

HTŞ, DAIŞ û komên ku ji aliyê Tirkiyeyê ve tên piştgirîkirin ji 6'ê Çile ve êrîşên xwe yên li ser Rojava didomînin. Di demekê de ku gelê Rojava li dijî van êrîşan xwe diparêze, li her çar perçeyên Kurdistanê û li Ewropayê berxwedan roj bi roj mezin dibe. Komeleya Hiqûqnasên Ji bo Azadiyê (OHD) di 15 û 23'yê Çile de name ji gelek sazî û rêxistinan re, di nav de Komîteya Mafên Mirovan a Neteweyên Yekbûyî, Komîteya Li Dijî Îşkenceyê, Serokatiya Konseya Ewropayê, Komîserê Bilind ê Mafên Mirovan û Rêxistina Tenduristiyê ya Cîhanê re şandin û êrîşên li ser Rojava, komkujiya sivîlan û ambargoya li ser pêdiviyên bingehîn ên wekî derman, av, elektrîk û xwarinê protesto kirin.

 

Hatîce Bagci, hevseroka Şaxa OHD'ê ya Wanê derbarê sûcên şer ên hatine kirin û nebicîhanîna qanûnên navneteweyî de nirxandin kir.

 

'Hewldana qirkirinê ya li hemberî kurdan'

 

Hatîce Bagci, tekez kir ku êrîşên ku ji 6'ê Çile ve berdewam dikin hewldanek qirkirinê li dijî Kurdan e û diyar kir ku ev êrîş di kategoriya sûcên şer de ne û divê tavilê werin rawestandin û wiha dest bi axaftina xwe kir: "Bi hezaran kes ji cih û warên xwe bûne, bi sedan kes hatin înfazkirin. Av, elektrîk û gihîştina gelek pêdiviyên bingehîn hatine qutkirin û kiryarên nemirovane li dijî jinan hatine kirin. Em bawer dikin ku ev hemû bûyer armanc dikin ku li dijî jiyana sivîlên ku li wir dijîn hawîrdorek qirkirinê biafirînin. Tiştê ku li Rojava tê hedefgirtin ne tenê herêmek an komek e. Nasname, îrade û destkeftiyên gelê Kurd bi tevahî ne. Modela demokratîk, ekolojîk û rizgariya jinan a li Rojava hatî afirandin modelek e ku ji bo cîhanê wekî mînak xizmet dike. Tiştê ku dewlet û çeteyên emperyalîst bi rastî dixwazin destwerdanê bikin û ji holê rakin ev modela ku li Rojava di bin pêşengiya gelê Kurd de hatî pêşxistin e. Tiştê ku ew dixwazin ji holê rakin rizgariya jinan û demokrasiyê ye."

 

'Hiqûq li Rojava hat binpêkirin' 

 

Hatîce Bagci diyar kir ku divê peyman û mekanîzmayên navneteweyî li dijî sûcên li dijî mirovahiyê yên li Rojava têne kirin werin bicîhanîn û got ku dema ku dor tê ser Kurdan, serweriya hiqûqê tê rawestandin û wiha got: "Hiqûqa navneteweyî di şexsê gelê Kurd de hatiye rawestandin. Rewşa li Rojava di serî de binpêkirinek eşkere ya protokolên zêde yên Peymana Cenevreyê û hiqûqa mirovî ye. Bûyerên rehînegirtinê, windakirinên bi zorê, koçberkirina girseyî, îstismara li dijî bedena jinan, revandina jin û keçan û şert û mercên fîzîkî yên ku dibin sedema mirina zarokan ji cemidandinê, hemû nîşan didin ku hiqûqa navneteweyî bi zanebûn li Rojava tê binpêkirin. Hemû sûcên ku hatine kirin jî sûcên di bin desthilata Dadgeha Cezayê ya Navneteweyî de ne, lê Dadgehên Cezayê yên Navneteweyî hîn jî nexebitîne. Eşkere ye ku her kesê ku çavên xwe girtiye, bêdeng maye, an jî piştgirî daye tiştên ku li Rojava qewimîne, digel sûcdaran, berpirsiyar e."

 

'Divê cezayên pêwîst werin sepandin'

 

Hatîce Bagci, destnîşan kir ku li gorî qanûnên navneteweyî, divê bendên Neteweyên Yekbûyî tavilê werin bicîhanîn û wiha axivî: "Divê lêpirsînên pêwîst ên li ser sûcên hatine kirin di zûtirîn dem de werin kirin. Divê lêpirsînek tavilê were destpêkirin da ku Qanûna Cezayê ya Navneteweyî û cezayên pêwîst ên derbarê van sûcan de werin sepandin. Her çend Dewleta Sûriyeyê van kiryaran bi awayekî berbiçav li dijî gel pêk tîne jî, wekî ku raya giştî ya cîhanê dizane, qirkirina li dijî gel ji hêla Dewleta Sûriyeyê ve bi piştgiriya gelek dewletên emperyalîst, wekî Amerîkayê, tê kirin. Divê Dewleta Sûriyeyê, lê her wiha hemî dewletên emperyalîst ên ku piştgiriyê didin çeteyên cîhadîst, di dadgehên cezayî yên navneteweyî de werin darizandin. Ji ber ku Konseya Ewlekariyê ya Neteweyên Yekbûyî mekanîzmaya sevkkirinê ya Dadgeha Cezayê ya Navneteweyî jî çalak nekiriye, pir ne diyar e ku kîjan sûc dê werin nirxandin û nirxandinek çawa dê were kirin derbarê kîjan dewlet an kesan kîjan sûc kirine. Her çend êrîş di bin serokatiya rêveberiya Sûriyeyê ya heyî de têne kirin jî, bandora dewletên emperyalîst û hêzên biyanî yên ku van sûcan teşwîq dikin û teşwîq dikin jî pir girîng e."

 

'Hewldaneke jenosîdê'

 

Hatîce Bagci, bal kişand ser vê yekê ku gelek kom, di nav de DAIŞ ku beşek ji HTŞ'ê ye, ji hêla gelek welatan ve wekî rêxistinên terorîst têne nirxandin, lê Hikûmeta Demkî ya Sûriyeyê ji hêla cîhanê ve wekî rewa tê dîtin û wiha nêrînên xwe anî ziman: "Dema ku dor tê ser Kurdan û îradeya wan, hemî dewletên emperyalîst dikarin komên ku ew wekî rêxistinên terorîst nas dikin wekî serwerên Dewleta Sûriyeyê bibînin. Ev bûyer li her deverê cîhanê sûcên şer in, lê ji ber ku Kurd û herêma ku behsa wê tê kirin Kurdistan e, hemî dewletên emperyalîst piştgiriyê didin Şerayê û rêveberiya wê ya heyî. Bêdengiya hemî mekanîzmayan li hember komkujî û jenosîda ku di bin serokatiya hikûmeta Sûriyeyê de li Rojava tê kirin, di rastiyê de nîşan dide ku ev hewldanek jenosîdê û rewşek şer e ku ji hêla tevahiya cîhanê ve tê piştgirî kirin."

 

'Tu sazî bersiveke erênî nedaye' 

 

Hatîce Bagci wiha dawî li axaftina xwe anî: "Wekî OHD'ê me name ji Konseya Ewlekariyê ya Neteweyên Yekbûyî, Komîteya Neteweyên Yekbûyî ya li dijî Îşkenceyê û Koalîsyona Dadgeha Cezayê ya Navneteweyî ya Mafên Mirovan, her wiha ji gelek sazî, kesan, rêxistinên mafên mirovan û rêxistinên din ên li çaraliyê cîhanê, tevî Serokatiya Konseya Ewropayê re şandine. Bi lezgînî daxwaz kirine ku ji bo pêkanîna mekanîzmayên ewlehiyê yên navneteweyî ji bo gelên li Rojava û Sûriyeyê, rawestandina êrîşan, naskirina statuya siyasî û civakî ya Rojava, misogerkirina ewlehiya gel û avakirina korîdorên alîkariyê, destpêşxeriyên bihêz û bibandor werin girtin. Lêbelê, me ji tu sazî an rêxistinê bersivek erênî negirtiye."