HABER MERKEZİ - DSÖ ve UNICEF'in 2025 yılı küresel bağışıklama verilerine göre, dünya genelinde milyonlarca çocuk temel aşılara erişemiyor. Kuruluşlar, silahlı çatışmalar, finansman kesintileri ve artan salgınların çocukların sağlık hakkını tehdit ettiği uyarısında bulundu.

 

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu'nun (UNICEF) 2025 yılı küresel bağışıklama verilerine göre, çocukların aşılanma oranlarında sınırlı bir artış yaşansa da milyonlarca çocuk hâlâ temel aşılara erişemiyor. Kuruluşlar, silahlı çatışmalar, uluslararası sağlık finansmanındaki kesintiler ve bulaşıcı hastalıkların yeniden yayılmasının küresel bağışıklama programlarını tehdit ettiği uyarısında bulundu.

 

DSÖ ve UNICEF tarafından yayımlanan son küresel bağışıklama tahminlerine göre, 2025 yılında dünya genelinde bebeklerin yaklaşık yüzde 90'ı, yani 116 milyon çocuk, difteri, tetanos ve boğmacaya karşı uygulanan üçlü karma aşının (DTP) en az bir dozunu aldı.

 

Kırılgan bir ilerleme var

 

Rapora göre, bebeklerin yaklaşık yüzde 85'i ise önerilen üç dozluk aşı takvimini tamamladı. Bu veriler, küresel aşılama oranlarında sınırlı da olsa bir iyileşmeye işaret ediyor. Ancak DSÖ ve UNICEF, son yıllarda kaydedilen ilerlemenin oldukça kırılgan olduğuna dikkat çekerek, özellikle savaş ve siyasi istikrarsızlığın yaşandığı ülkelerde sağlık sistemlerinin ciddi baskı altında olduğunu belirtti.

 

Uluslararası kuruluşlar, çatışmalar ve sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan sorunlar nedeniyle aşılama alanında elde edilen kazanımların geri dönebileceği uyarısında bulundu.

 

Aşılanmamış çocukların çoğu çatışma bölgelerinde

 

UNICEF Küresel Bağışıklama Birimi'nin verilerine göre, hiç aşı yaptırmamış çocuk sayısı 2024 yılında 14,2 milyon iken 2025 yılında 13,5 milyona geriledi. Ancak bu rakamın, 2030 yılına kadar 2019 seviyelerine kıyasla aşısız çocuk sayısını yarıya indirme hedefi için gerekli seviyenin yaklaşık 4 milyon üzerinde olduğu kaydedildi.

 

Raporda, dünya genelindeki aşılanmamış çocukların yarısından fazlasının Suriye, Yemen, Sudan ve Filistin gibi silahlı çatışmaların ve güvenlik krizlerinin yaşandığı ülkelerde bulunduğu belirtildi. Bu ülkelerin küresel doğumların yalnızca yaklaşık üçte birini oluşturmasına rağmen, savaş koşullarının çocuklara ulaşılmasını ve temel sağlık hizmetlerinin sunulmasını ciddi biçimde zorlaştırdığı ifade edildi.

 

DSÖ'den finansman uyarısı

 

DSÖ, 2025 yılının başından itibaren uluslararası sağlık fonlarında yaşanan kesintilerin mevcut verilere henüz tam olarak yansımadığını, ancak özellikle dış yardımlara bağımlı bölgelerde 2026 yılı aşılama programlarının geleceği açısından ciddi riskler oluşturduğunu açıkladı.

 

DSÖ Aşılama, Aşılar ve Biyolojik Ürünler Dairesi Direktörü, dünya genelinde bağışıklama sistemlerinde "gerçek boşluklar" oluşmaya başladığını belirterek, bu durumun önümüzdeki dönemde bulaşıcı hastalıkların yayılma riskini artırabileceği uyarısında bulundu.

 

Salgınlar yeniden artıyor

 

DSÖ, kızamık, difteri ve kolera gibi aşılarla büyük ölçüde önlenebilen hastalıklarda salgınların yeniden artış gösterdiğini de açıkladı.

 

Halk sağlığı uzmanları ise devam eden çatışmalar, finansman yetersizliği ve kriz bölgelerine erişimde yaşanan zorlukların, çocukları bulaşıcı hastalıklardan korumaya yönelik küresel çabaları tehdit ettiğini belirtti. Uzmanlar, aşılama programlarında yaşanabilecek olası bir gerilemenin, dünya genelinde yıllar içinde elde edilen halk sağlığı kazanımlarını riske atabileceği uyarısında bulundu.