Li Fransayê kesayetên naskirî ji bo Rojava bang kirin

  • 11:56 27 Çile 2026
  • Rojane
NAVENDA NÛÇEYAN - Rojnameya Le Monde ya Fransî meqaleyeke hevpar a zêdeyî 400 kesayetên naskirî ya ji bo parastina Rojava, weşand.
 
Yekîtiya Ewropayê despêka meha Çileyê qebûl kir ku 620 milyon euro alîkarî bide rejîma li Şamê. Zêdeyî 400 kesayetên naskirî jî îmze danîn bin meqaleyeke li rojnameya Le Monde hatî weşandin.
 
Îmzevanan bang kir ku divê ji bo berjewendiyên aborî û jeopolîtîk mafên gelan neyên fedakirin û got, “Em qebûl nakin ku rêveberên me aliyê desthilatdariyeke xeter bigirin, em qebûl nakin ku çalakiyên ji bo piştgiriya Kurdan bitepisînin.” Îmzevanan xwest ku korîdora mirovî ya ji bo bajarê Kobanê divê were domandin û dabînkirina av û elektrîkê ya ji bo wir were garantîkirin.
 
Îmzevanan diyar kir ku Rojava û projeya wê ya siyasî rû bi rûyê êrîşên hikûmeta demkî ya Sûriyeyê ye û destnîşan kir ku hikûmeta Ehmed El-Şera komareke navendî û antîdemokratîk diparêze.
 
Îmzevanan di meqaleyê de bal kişand ser rêbaza Sûriyeyek demokratîk û nenavendî û got, “Ji 6’ê Çileyê û şûnde hêzên Hikûmeta Demkî ya Sûriyeyê êrîş bir ser taxên Şêxmeqsûd û Eşrefiyê yên Helebê û piştre yekser berê xwe da Rêveberiya Xweser a Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê. Di nava du hefteyan de bi dehan sivîl di êrîşan de jiyana xwe ji dest dan, mal û binesaziyên sivîl hatin hedefgirtin, piranî jê Kurd bi deh hezaran kes bi zorê ji cihên xwe hatin kirin. Gelek sivîl û şervanên jin û mêr bi rengekî derhiqûqî ji aliyê milîsên Îslamî ve hatin kuştin yan jî serê wan hate jêkirin.”
 
Di meqaleyê de hate ragihandin ku agirbesta ku 20’ê Çileyê hate ragihandin, ji aliyê hikûmeta demkî ve hate binpêkirin û ev tişt hate gotin, “QSD’ê di têkoşîna li dijî DAÎŞ’ê de zêdeyî 12 hezar windahî dan û ji ber vê tevkariya xwe heya niha ji piştgiriya DYE’yê ya di çarçoveya koalîsyona navneteweyî de sûd wergirtiye. Lê belê ev piştgirî roja sêşemê bi dawî bû, QSD car din tenê hate hiştin. Nûnerê taybet ê DYE’yê Tom Barrack di daxuyaniyeke xwe de berpirsyariya têkoşîna li dijî DAÎŞ’ê dewrî hikûmeta Sûriyeyê kiriye; lê di rojên dawî de bi sedan girtî ji aliyê hêzên vê hikûmetê ve hatin berdan.
 
Tundiya li dijî Rêveberiya Xweser û Kurdan mixabin nû nîne. Di meha Adara 2025’an de bi hinceta ku kadroyên rejîma Esad a berê rabûne serhildanê, hêzên hikûmetê li dijî civakên Elewî komkujî pêk anîn, ev êrîş di tevahiya salê de dom kirin. Di meha Tîrmehê de jî civakên Durzî bûn hedefa êrîşên dijwar. Ev polîtîka û komkujiyên li dijî komên etnîk û olî, ji aliyê hiqûqa navneteweyî ve sûcê li dijî mirovahiyê ye.”
 
Îmzevanan ragihand ku Yekîtiya Ewropayê ji bo jinûve avakirina Sûriyeyê 620 milyon euro pere daye hikûmeta Sûriyeyê û got, “Neteweyên Yekbûyî û dewletên endam divê garantî bike ku korîdora mirovî ya ji bo bajarê Kobanê were domandin û dabînkirina av û elektrîkê ya ji bo wir were garantîkirin.”
 
Îmzevanên ewilî yên metna ku ji aliyê zêdeyî 400 kesayetên naskirî ve hatiye îmzekirin, bi vî rengî ye:
 
Gilbert Mitterrand – Serokê Weqfa Danielle Mitterrand
 
Olivier Faure – Parlamenterê Seine-et-Marne
 
Grégory Doucet – Serokê Şaredariya Lyon
 
Jean-Luc Mélenchon – Ji Hevserokatiya Enstîtuya La Boétie
 
Marine Tondelier – Endama Konseya Herêmî ya Hauts-de-France
 
Dylan Boutiflat – Ji Sekreteriya Navneteweyî ya Sosyalist Partî
 
Marie Pochon – Parlamentera Drôme
 
Mathilde Panot – Ji parlamenteriya Val-de-Marne
 
Gabriel Amard – Parlamenterê Rhône
 
Thomas Portes – Parlamenterê Seine-Saint-Denis
 
Danielle Simonnet – Parlamenterê Paris
 
Rémi Féraud – Senatorê Paris
 
Laurence Harribey – Ji senatoriya Gironde
 
Geneviève Garrigos – Endamê Konseya Paris, rêveberê berê yê Amnesty International
 
Zerrin Bataray – parêzer, Endama Konseya Herêmî ya Auvergne-Rhône-Alpes
 
Hélène Conway-Mouret – Senatora nûneriya Fransiyên li dervey welêt, Alîkara Serokatiya Komîsyona Karên Derve û Parastina Neteweyî
 
Cyrielle Chatelain – Parlamentera Isère, Seroka Koma Meclîsa Ekolojîst û Sosyal a Neteweyî
 
Noël Mamère – Endamê berê yê Parlamentoya Ewropayê û Serokê berê yê şaredariya Bègles
 
Antoine Back – Alîkarê Serokatiya Şaredariya Grenoble
 
Pascal Troadec – Alîkarê Serokatiya Şaredariya Grigny
 
Anna Pic – Parlamentera Manche, Seroka Koma Navneteweyî ya Partiya Sosyalist
 
Laetitia Hamot – Ji Serokatiya Şaredariya La Crèche
 
Michael Löwy – Dîrektorê lêkolînê yê CNRS emeritus
 
Barbara Glowczewski – Dîrektora lêkolînê ya CNRS emeritus
 
Pierre Dardot – Filozof
 
Ugo Palheta – Sosyolog, Endamtiya perwerdeya Zanîngeha Lille
 
Laurent Jeanpierre – Siyasetmedar, Profesorê Zanîngeha Paris 1
 
Laurence De Cock – Dîroknas
 
Geneviève Azam – Ekonomist, Ji endamtiya Desteya Rêveberiya Weqfa Danielle Mitterrand
 
Olivier Grojean – Ji endamtiya perwerdeya Zanîngeha Paris 1
 
Hamit Bozarslan – Dîrektorê lêkolînê yê li EHESS’ê
 
Engin Sustam – Endamê perwerdeya Zanîngeha Paris 8
 
Alain Damasio – Nivîskar
 
Erik Orsenna – Nivîskar, Endamê Akademiya Fransî
 
Titi Robin – Muzîkjen hunermend
 
Alessandro Pignocchi – Nivîskarê roman
 
Élise Thiébaut – Nivîskar û Rojnamevan
 
Laurence Thiriat – Derhêner
 
Corinne Morel-Darleux – Nivîskar, ji Rêveberiya Weqfa Danielle Mitterrand
 
Olivier Rabourdin – Lîstokvan
 
Guillaume Meurice – Komedyen û xebatkarê bernameya radyo
 
Audrey Vernon – Komedyen û lîstokvan
 
Peggy Pascal – Ji Hevserokatiya Koma URD (Rewşa Lezgîn, Rehabilitasyon, Pêşveçûn) û ji Dîrektoriya Giştî ya Véronique de Geoffroy
 
Céline Méresse – ji Serokatiya CRID
 
Anne Feray ve François Sauterey – Hevserokên MRAP’ê
 
Tony Rublon – Serokê Komeleya Dostatiyên Kurd a Bretagne
 
Chloé Gerbier – Ji Terres de Luttes hiqûqnas
 
Murat Okundu – Berdevkê People’s Bridge
 
Eric Buchet – Serokê Experts Solidaires
 
Gustavah Massiah – Damezrînerê CEDETIM, alîkarê serokatiya berê ya ATTAC
 
Aïssa Rahmoune – Sekreteriya Giştî ya FIDH
 
Roseline Kisa, Pascal Torre – Hevserokên France Kurdistan û Sylvie Jan – hevkarê damezrîner
 
Les Soulèvements de la Terre …