Melike Aydin 

 

STENBOL - Eylem Çelîk a ji DBP', diyar kir ku hikûmetê di derbarê pêvajoyê de tu gav neavêtiye û got ku paradîgmaya neteweya demokratîk ji bo hemû gelan modelek jiyana wekhev û azad pêşkêş dike.

 

Bandora peyama Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan ku di pîrozbahiyên Newrozê de hat xwendin, berdewam dike. Berdevka Meclîsa Jinan a Stenbolê ya Partiya Herêmên Demokratîk (DBP), Eylem Çelik, li ser gelek mijaran nirxandin kir. 

 

Eylem Çelîk, bal kişand ser gavneavêtina hikûmetê û tekez kir ku paradîgmaya neteweya demokratîk ne tenê ji bo gelê Kurd, lê ji bo hemû gelên ku li Tirkiyeyê dijîn modelek jiyana wekhev û azad pêşkêş dike.

 

Eylem Çelîk diyar kir ku ji bo têgihîştina neteweya demokratîk pênaseyeke rast a netew-dewletê pêwîst e û wiha bi lêv kir: "Netewe dewlet têgihîştinek e ku bi yek zimanî, yek nasnameyî û yek alê gelên din marjînalîze dike û armanc dike ku civatek homojen biafirîne. Ji aliyê din ve, neteweyek demokratîk jiyanek pirzimanî, pir-nasnameyî û pirçandî ye. Ew li ser hebûna gelên bi nasnameyên xwe bêyî ku hevûdu veguherînin an jî tepeser bikin ava dibe. Sedemeke girîng a krîzên li Rojhilata Navîn têgeha netew-dewletê ye."

 

Jiyana hevbeş a ji gelan re 

 

Eylem Çelîk, diyar kir ku perspektîfa neteweya demokratîk çareseriyek ji bo krîzên dîrokî yên Rojhilata Navîn pêşkêş dike û wiha axivî: "Bi hezaran salan e pêvajoyeke nakok heye. Şêwekirina têgeha dewleta neteweyî bi rêya şeran û xêzkirina sînoran bi serwerekî re, gelan hîn bêtir bi vê kaosê re mijûl kiriye. Lêbelê, perspektîfa neteweya demokratîk a ku ji hêla Birêz Abdullah Ocalan ve hatî pêşkêşkirin, bûye rêyek, rêbazek û nexşeyek ku aştî, demokrasî û jiyana hevbeş ji gelan re tîne."

 

Entegrasyona demokratîk

 

Eylem Çelîk di axaftina xwe de li ser çawaniya pêkanîna entegrasyona demokratîk wiha got: "Entegrasyona demokratîk li ser jiyana bi hev re ya gelan e di heman demê de parastina avahî, nasname û çandên xwe yên bêhempa û xurtkirina rêveberiyên herêmî. Ew li ser avakirina jiyanek pirzimanî û pir-nasnameyî ye. Ew modelek e ku tevahiya civakê bi rêya pergalên hevserokatiyê di şaredariyan de, beşdariya piralî û xwedîbûna gotinê di rêveberiyê de; bi rêya stargehên jinan, navendên şêwirmendiya jinan û nêzîkatiyek ekolojîk a jiyanê tê temsîl kirin. Ev model hewl hatiye dayîn ku bi rêya kooperatîfan, rêxistinên jinan û temsîliyeta hemî gelan di rêveberiyên herêmî de were sepandin."

 

'Hikûmet gav neavêtiye'

 

Eylem Çelîk, diyar kir ku têgeha neteweya demokratîk nikare tenê bi gelê Kurd ve were sînordarkirin û wiha dirêjî da axaftina xwe: "Ev model rê li ber hemû gelên ku li Tirkiyeyê dijîn vedike ku bi awayekî demokratîk, wekhev û azad bijîn. Nekarîna hilberînerên çayê yên li herêma Deryaya Reş ku bihayan diyar bikin, nekarîna hilberînerên hêjîrên li herêma Egeyê ku ji bo keda xwe tezmînatek adil bistînin, nekarîna cotkarên li Anatoliya Navîn ku berheman bi dest bixin û kuştinên jinan li seranserê Tirkiyeyê; ev hemû encamên têgihîştina yekpare ya dewleta neteweyî ne. Ji ber vê yekê, ev model divê ne tenê bi herêmek taybetî ve were sînordarkirin, lê divê wekî modelek jiyana hevpar ji bo hemû gelên Tirkiyeyê were dîtin."

 

Eylem Çelîk, tekez kir ku hikûmetê gavên pêwîst derbarê pêvajoyê de neavêtine û wiha axivî: "Gelê Kurd fedakariyên pêwîst kirine û gavên pêwîst avêtine. Lê belê, hikûmeta heyî di vî warî de tu rêkeftinên erênî nekiriye. Tayînkirina qeyûman, tengkirina qada siyasî û nebicîhanîna biryarên Dadgeha Mafên Mirovan a Ewropayê nîşaneyên eşkere ne ku di vê pêvajoyê de tu gav nehatiye avêtin. Heta dayîna mafên herî bingehîn ên gel jî wekî xêr tê pêşkêş kirin."

 

'Newroz jiyaneke komunal temsîl dike'

 

Eylem Çelîk diyar kir ku êdî Newroz bersiveke civakî ya berbiçav dîtiye û wiha diyar kir: "Newroz êdî utopya nîne, lê jiyaneke komunal a pêkhatî temsîl dike. Jin, ciwan, karker û kedkar li seranserê Tirkiyeyê ji bo daxwaza aştî, biratî û jiyana hevbeş derketine kolanan. Rastiya ku li gelek bajaran, bi taybetî li Yenîkapiyê, meydan tijî bûn û ji Bursayê heta Antalyayê, ji Tekîrdagê heta gelek bajarên din beşdariyeke berfireh hebû, nîşan dide ku gel perspektîfa neteweyek demokratîk qebûl kiriye."

 

Eylem Çelîk diyar kir ku felsefeya "Jin, Jiyan, Azadî" di dilê modela neteweya demokratîk de ye û wiha dawî li axaftina xwe anî: "Di civakekê de ku jin tê de azad nînin, ne mimkûn e ku mirov behsa azadiyê bike. Jin mijarên damezrîner ên jiyanê û bingeha perspektîfa neteweya demokratîk in."