ANKARA - Kızılay Kanunu Teklifi üzerine konuşan DEM Parti Mardin Milletvekili Beritan Güneş, Kızılay'a verilen kayıpları araştırma misyonuna dikkat çekerek, “Yurt içinde ve yurt dışında kayıp arama misyonuna Afrika dâhil, peki Türkiye hariç mi?” diye sordu.

 

TBMM Genel Kurulu'nda Kızılay Kanunu Teklifi üzerine söz alan DEM Parti Mardin Milletvekili Beritan Güneş, İzmir'in Aliağa ilçesinde demir-çelik fabrikasında yaşanan ve işçilerin hayatını kaybettiği olaya değinerek konuşmasına başladı.

 

Devamında ise Kızılay'ın yardım kuruluşu kimliğinden uzaklaştırıldığını belirten Beritan Güneş, “Kızılay'ın ne yazık ki bir yardım kuruluşu kimliğinden çıkarılıp holdingleştiğine, partizan kadroların yerleştirildiğine, kamu kaynaklarının denetimsizce harcandığına, mobbing davalarına, yardım ekonomisi üzerinden bir bağlılık ve bağımlılık ilişkisi oluşturulduğuna detaylıca değinmiştim. Ancak bugün Kızılay Kanunu'yla ilgili çok önemli, bize göre hayati derecede önemli bir maddeden bahsetmek, konuşmamı onun üzerinden kurmak isterim” dedi.

 

‘Kayıp arama misyonuna Türkiye hariç mi?’

 

Kızılay'a yurt içinde ve yurt dışında kayıpları araştırma görevi verilmesini değerlendiren Beritan Güneş, “Bu teklifle birlikte Kızılay'a yurt içinde ve yurt dışında biçilen bir misyon var ve bu misyon için diyor ki: Hiçbir ayrım gözetmeksizin yurt içinde ve yurt dışında kayıpları araştırma misyonu veriliyor Kızılay'a. Önemli bir misyon; dünyanın farklı yerlerinde benzer mahiyetteki kurumlara benzer misyonlar verilmiş. Bu kurumlar Afrika'da, Sudan'da, dünyanın çeşitli yerlerinde savaş ve çatışma süreçleri ardından esir kamplarına gitmişler, insani yardım ulaştırmışlar, kayıpları aramışlar, kayıp mezarlara bakmışlar, kimsesizler mezarlığındaki kemikleri ailelerine ulaştırmışlar ve burada, Türkiye'de bu görev de Kızılay'a verilmiş.

 

Şimdi, sormak isteriz Kızılay'a: Yurt içinde ve yurt dışında kayıp arama misyonuna Afrika dâhil, peki Türkiye hariç mi? Eğer kastedilen, buradaki kayıplardan başlanıp dünyanın dört bir yanında işlenen suçların, kayıpların akıbetini aramaksa başımız gözümüz üstüne ama tarih bilgimiz bunun maalesef böyle olmama riski taşıdığını söylüyor. İki yüz yıllık kökleri, elli yıllık tarihi olan Türkiye'deki çatışmalı süreçte yitirilenlerin akıbetini de düşünecek, araştıracak bir gerçeklik var mıdır Kızılay'da? Günün gereği faili meçhulleri, kayıpları, kayıp mezarları, ölülere yapılan saygısızlıkları sadece bizim gündemimizden çıkarıp devletin ve toplumun tamamının gündemi hâline getirmek değil midir? Yas tutma ve defin hakkını kriminalize etmeye karşı Antigone'dan MEBYA-DER'e uzanan, Plaza de Mayo Annelerinden Barış Annelerine, Cumartesi Annelerine değin süren haklı mücadele bu topraklarda artık görülecek midir?” diye sordu.

 

‘Türkiye bir amnezi ülkesi değil, bir afazi ülkesidir’

 

Türkiye'de kayıplar ve mezarlıklara yönelik uygulamalara dikkat çeken Beritan Güneş, “Kimileri çıkıp egemenlerin unutturma pratiklerini meşrulaştırmak için ‘Burası bir amnezi ülkesidir’ diyorlar fakat tam tersi Türkiye bir amnezi ülkesi değil, bir afazi ülkesidir, bir travma ülkesidir. Tarihî ve hakikati gösteren kavramlardan yoksun bırakılanların ülkesidir. Ölüler ve yaslar arasında bile hiyerarşi koyanların tarihinin yazıldığı bir ülkedir. 2017'de etik ve hukuk tanımaz bir valilik kararıyla Garzan Mezarlığı'ndaki yüzlerce cenaze mezarlarından çıkarıldı. Gerekçe İstanbul ATK'de kimlik tespiti yapılmasıydı. Oysa bu, ölüye yapılmış en büyük saygısızlık olarak tarihe geçen bir maskeydi. Peki, gerçekte olan neydi? Binlerce kilometre ötesindeki Kilyos Mezarlığı'nın yanındaki yola ve kaldırıma defnedilen yüzlerce cenaze gerçeğiydi” ifadelerini kullandı.

 

‘İnsan olmanın gereği ölüye saygı ve cenazeye hürmettir’

 

Mezarlıklara yönelik uygulamaları eleştiren Beritan Güneş, “İnsan olmanın ve insan kalmanın mütemmim cüzü nedir? Ölüye saygı ve cenazeye hürmettir. Dört semavi dinin övdüğü, etik tartışmaların uğradığı Antigone'dan beri düşünün, mitolojinin ve felsefenin konusu ölüye saygı değil midir? Kimsenin Nevala Kasaba'nın üzerine hâlen beton dökülmesine, Gabar Mezarlığı'na saldırılar düzenlenmesine karşı açıklayabilecek bir cümlesi var mıdır? Yıllardır ölü bedenler kriminalize, haklar dehumanize ediliyor. İnsandışılaştırmanın en acımasız aracı da işte saydığımız ölüye saygısızlık pratikleridir. Gün, kimsenin acısının karşısında sessiz kalacağı, kurumsal ve sembolik şiddeti alkışlayacağı bir gün değildir” diye belirtti.

 

‘Mezarlık tahribatları ve hafıza kırma pratikleri son bulmalı’

 

Barışın sağlanması için kayıpların akıbetinin açığa çıkarılması ve cenazelerin ailelerine teslim edilmesi gerektiğini vurgulayan Beritan Güneş, konuşmasını şöyle tamamladı: “Bu zulmü taşıyacak ağaç da dal da taş da toprak da kalmamıştır. Kayıplar ülkesi yapılmış bu ülke artık ölümle, acıyla değil, eşitlik, özgürlük ve değerlere saygıyla anılmalıdır. Barışın kuvveden fiile ulaşması için elli yıllık çatışmaların, on binlerce ölümün ardından artık halklar, topluluklar, kişiler birbirine samimi bir başsağlığı dilemelidir. En mühimi ise ‘ama’sız ve ‘fakat’sız, tüm değerlere saygının gereği mezarlık tahribatları, hafıza kırma pratikleri son bulmalı, ölülerin layıkıyla defnedilmesi sağlanmalı, Barış Anneleri ve Cumartesi Annelerinin sevdiklerinin kemiklerini arama mücadelesi görülmeli ve bu kavuşma yaşanmalıdır.”