25 Kasım atölyesi: Kültür insan varoluşunun özüdür

  • 16:17 10 Kasım 2026
  • Güncel
ÊLIH/WAN - 25 Kasım kapsamında Êlih ve Wan’da düzenlenen atölyelerde kadın hakları, toplumsal ahlak ve devrimci kültür ele alınırken, kadın düşmanı zihniyete karşı örgütlü mücadele ve dayanışmanın büyütülmesi çağrısı yapıldı.
 
Tevgera Jinên Azad (TJA) öncülüğünde Êlih’in (Batman) Hezo (Kozluk) ilçesinde 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü kapsamında “Devrimci Kültür ve Ahlak” konulu atölye gerçekleştirildi. Atölye, özgürlük ve demokrasi mücadelesinde yaşamını yitirenler anısına yapılan bir dakikalık saygı duruşuyla başladı.
 
Atölyede konuşan TJA aktivisti Dicle Tekik Erdem, 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele ve Dayanışma ayına girdiklerini belirterek, “Bu temelde hem erkeği hem de yapılarımızı bu mücadeleye dahil etmek, bu bilinci uyandırmak, açığa çıkarmak ve pratik sahada daha verimli olmak adına küçük atölyeler planladık. Bugünkü atölyemiz de devrimci kültür ve ahlak üzerine bir çalışmadır” dedi.
 
‘Kültür insan varoluşunun özüdür’
 
TJA aktivisti Yasemin Ayhan da ise, “Kültür nedir?” diye sorarak şöyle devam etti: “ ‘Kültür insan varoluşunun özüdür’ der bütün felsefeciler. Kelime kökeni Latince ekin ekmek, biçmek anlamında kullanılıyor. Latince bir köken olan Colere, cultus sözcüğünden geliyor. Kürtlerde de çand sözcüğünden geliyor. Ekini ekmek, biçmek, aslında bir şey yaratma, bir şeyi oluşturma anlamına geliyor. İlk toplumların oluştuğu dönemlerde kadının doğayı şekillendirmesi, biçimlendirmesi, ekinle buluşması anlamına geliyor. Yerleşik hayata ilk geçtiği dönemlerde insanın eliyle var ettiği her şey aslında kültürü tanımlıyor. İnsan eliyle yapılmış bütün maddi değerler kültürü tanımlayan şeylerdir.”
 
Atölye, tartışmaların ardından son buldu. 
 
Wan
 
Wan’ın Tûşba (Tuşba) Belediyesi Kadın Politikaları Müdürlüğü öncülüğünde, 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü çalışmaları kapsamında “Kadın hakları, şiddet ve toplumsal ahlak” başlıklı atölye düzenlendi. Belediye binasında gerçekleştirilen atölyeye Barış Anneleri Wan Meclisi üyeleri, Tevgera Jinên Azad (Özgür Kadın Hareketi - TJA) aktivistleri, Kadın Politikaları Müdürlüğü temsilcileri ve çok sayıda kadın katıldı.
 
Müşerref Geçer’in moderatörlüğünde yapılan atölyenin ilk bölümünde Din Alimleri Derneği Eşbaşkanı Nazime Avras, “Toplumda ahlak ve cinsiyetçilik”, Mezopotamya İslami Araştırmalar Federasyonu Eşbaşkanı Perva İnal ise “İslam’da kadın hakları ve kadına yönelik şiddet” başlıklı sunumlarını gerçekleştirdi.
 
‘Ahlak, iktidarın çıkarlarına göre daraltıldı’
 
Kadınların her türlü şiddetle karşı karşıya kaldığını belirten Nazime Avras, kadınların bir birey olarak görülmek yerine araçsallaştırıldığını söyledi. Peygamberin, her kadının kendi yaşamını yönetebilecek yetkinlikte olması gerektiğini öğütlediğini hatırlatan Nazime Avras, günümüzde bu ahlak anlayışının neredeyse tamamen ortadan kalktığını ifade etti. Camiye gitmenin, namaz kılmanın ve oruç tutmanın tek başına ahlaklı olmak anlamına gelmediğini vurgulayan Nazime Avras, “Gerçek ahlak, başkasının haklarını ihlal etmemek, hırsızlık ve saldırıdan kaçınmak, başkalarının ekonomik özerkliğine ve bireysel özgürlüğüne saygı duymaktır” dedi. Aynı eylem karşısında kadınların taşlanma cezasıyla karşı karşıya bırakıldığını, erkeklerin ise aynı tepkiyi görmediğini belirten Nazime Avras, erkeklerin cezalandırılmak yerine ödüllendirildiğini söyledi. Ahlakın iktidar sahiplerinin çıkarlarına hizmet edecek biçimde sınırlandırıldığını ifade eden Nazime Avras, kadınlara “Biz ne dersek onu yapmak zorundasın” anlayışının dayatıldığını vurguladı.
 
‘Kadın düşmanı zihniyete karşı duruyoruz’
 
Rojîn Kabaîş’in bu zihniyet nedeniyle katledildiğini ifade eden Nazime Avras, kadın katliamlarının önlenmesi için kadınların bir araya gelerek mücadeleyi büyütmesi gerektiğini belirtti. Peygamber döneminden sonra Muaviye eliyle kadının toplumdaki rolünün değiştirildiğini söyleyen Nazime Avras, “Allah erkeklere bahşettiği her şeyi kadınlara da bahşetmiştir. Kadınlar kendilerini erkeklerden aşağı görmemeli. Kadın düşmanı zihniyete karşı duruyoruz” diye belirtti.
 
‘Takva, başkasını ezmek değildir’
 
İslam’ın barış, emniyet ve güven anlamına geldiğini belirten Perva İnal, “barış dini” olarak tanımladığı İslam’ın zamanla “kılıç dinine” dönüştürüldüğünü ve benzer durumların diğer dinlerde de yaşandığını dile getirdi.
 
Takva kavramının yanlış aktarıldığına dikkat çeken Perva İnal, “Takva, çok namaz kılmak ya da her yıl hacca gitmek değil, Allah’ın yüklediği sorumluluğu yerine getirmektir. Üstün olmak için başkasını ezmek takva değildir. Tüm canlıların aynı hammaddeden geldiğini, insanı birbirinden ayıranın akıl, irade ve vicdan olduğunu, bu bilinç yeterince yerleşmediği için bugün hâlâ kadın hakları ve hayvan hakları tartışılıyor” diye konuştu.
 
Atölye, katılımcıların görüşlerini paylaştığı soru-cevap bölümünün ardından sona erdi.