NAVENDA NÛÇEYAN - Sendîkaya Rojnamevanên Jin ên Iraqê kampanyaya gefxwarin, heqaret û zextên li ser rojnamevanên jin şermezar kir û hişyarî da ku berdewamiya van kiryaran dê encamên cidî li ser azadiya çapemeniyê û ewlehiya wan bîne.

 

Li Iraqê, gef, heqaret û kampanyayên reşkirinê yên li dijî rojnamevanên jin zêde dibin. Ev yek fikarên li ser bandora van kiryaran li ser ewlehiya rojnamevanan û şiyana wan a ji bo pêkanîna bi azadî ya pîşeyê xwe zêde dike.

 

Sendîkaya Rojnamevanên Jin ên Iraqê kampanyaya gefxwarin, heqaret û zextên li ser hin rojnamevanên jin ên Iraqî şermezar kir. Sendîkayê hişyarî da ku berdewamiya van kiryaran dê encamên cidî li ser azadiya çapemeniyê, azadiya derbirînê ya rojnamevanên jin û mafê wan ê bê tirs û çavtirsandinê xwe bike.

 

Rojnamevanên jin bi awayên cûrbecûr dibin hedef

 

Di daxuyaniyekê de ku îro, hat weşandin, komeleyê destnîşan kir ku di demên dawî de gelek rojnamevanên jin bi awayên cûrbecûr bûne hedef. Ev êrîş gef, teşwîqkirina serhêl, heqaret, heqaretên kesane û hewldanên çavtirsandinê dihewîne. Di daxuyaniyê de hat zêdekirin ku ev êrîş ji ber helwest û ramanên ku rojnamevan di çarçoveya çalakiyên xwe yên pîşeyî û nûçeyên xwe yên li ser mijarên berjewendiya giştî de digirin, têne kirin.

 

Navên rojnamevanên ku bûn hedef

 

Komeleyê diyar kir ku di nav rojnamevanên hedefgirtî de peyamnêra ajansa me Temnî Îmad el-Sarwî, Dr. Manar el-Zubeydî û Benîn Elias jî hene. Li gorî komeleyê, dozên belgekirî zêdebûna fikardar a zext û kampanyayên hedefgirtinê yên li dijî rojnamevanên jin ji hêla kom û aliyên cûrbecûr ve, di nav de komên çekdar û kesên bi bandor nîşan didin.

 

Nûçegihana ajansa me, Temnî Îmad el-Serwî jî piştrast kir ku ji ber helwest û ramanên xwe yên li ser mijarên cûda yên berjewendiya giştî, ew rastî heqaret, û hedefgirtina kesane hatiye. Serwî diyar kir ku di kampanyayê de êrîşên kesane û hewldanên çavtirsandinê ji hêla hin aliyên bi bandor ve hatine kirin.

 

Di daxuyaniyê de hat destnîşankirin ku Dr. Menar ez-Zubaydi di demên dawî de bi rêya rûpel û hesabên înternetê rastî kampanyayên handan û gefê hatiye. Vê rewşê fikarên li ser ewlehiya wî û malbata wî zêde kiriye. Ji bo parastina wê û malbata wî tedbîrên lezgîn hewce ne. Her wiha, lêpirsînek berfireh tê xwestin da ku kes û aliyên li pişt van kampanyayan werin destnîşankirin û piştrast bibe ku ew li gorî qanûnê berpirsiyar in.

 

Derbarê rojnamevan Benin Elias de, Sendîkayê diyar kir ku ew rastî êrîşên ku di daxuyaniyê de wekî heqaret, şîroveyên provokatîf û gefên eşkere hatine binavkirin hatiye. Sendîkayê destnîşan kir ku zêdebûna retorîka bi vî rengî nîşanek cidî ye ku îhtîmala ku gotinên nefret û teşwîqkirinê yên serhêl rasterast veguherîn gefên li ser ewlehiya kesane ye.

 

Zextên li ser azadiya çapemeniyê û xeteriya xwe-sansurê

 

Sendîkaya Rojnamevanên Jin ên Iraqê tekez kir ku divê ev bûyer tenê wekî nerazîbûnên asayî an şîroveyên demkî li ser platformên medyaya civakî neyên hesibandin. Sendîkayê diyar kir ku gefxwarin, û heqaretkirina rojnamevanên jin ji ber kar an ramanên wan, zextek li ser azadiya çapemeniyê, hewldanek ji bo tirsandina wan û hewldanek ji bo sînordarkirina şiyana wan a pêkanîna erkên xwe yên pîşeyî û bi awayekî azad îfadekirina nerînên xwe ye.

 

Rêxistinê hişyarî da ku destûrdayîna berdewamiya van kiryaran bêyî mekanîzmayên lêpirsîn û hesabpirsînê, bêyî ku ew ji hêla dezgehên hikûmetê, komên çekdar, an aliyên din ve werin kirin, dê ji bo çalakiyên rojnamegeriyê, nemaze ji bo jinan, hawîrdorek ne ewle biafirîne. Her wiha destnîşan kir ku rojnamevanên jin dibe ku ji tirsa gef, heqaret, an êrîşan neçar bimînin ku xwe-sansurek mezintir bikin.

 

Komeleyê diyar kir ku dubarekirina kampanyayên hedefgirtinê dikare bibe sedema ku rojnamevanên jin ji şopandina doz û mijarên balkêş ên raya giştî dûr bikevin. Ev yek, dê rasterast bandorê li pirrengiya medyayê û mafê raya giştî yê gihîştina agahdarî û ramanên cihêreng bike.

 

Bangewaziya ji bo lêpirsîn û parastinê

 

Sendîkaya Rojnamevanên Jin ên Iraqê bang li sazîyên pêwendîdar ên hikûmet, ewlehî û dadwerî kir ku "lêpirsînên cidî û bilez bidin destpêkirin" li ser kampanyayên gef, reş kirin û heqaretên li dijî rojnamevanên jin, kesên berpirsiyar destnîşan bikin û li gorî qanûnê wan hesab bidin. Her wiha wan daxwaz kir ku tedbîrên pêwîst werin girtin da ku rojnamevanên jin ên hedefgirtî û malbatên wan werin parastin û pêşî li gefên serhêl bigirin da ku neveguherin êrîşên rastîn.

 

Komeleyê tekez kir ku parastina rojnamevanên jin divê ne tenê bi destwerdanên piştî gefên ku çêbûne ve sînordar be, lê divê tedbîrên pêşîlêgirtinê werin girtin da ku ewlehiya wan were misogerkirin û ew bikaribin pîşeya xwe bidomînin. Her wiha, diyar kir ku divê hawîrdorek yasayî û pîşeyî were afirandin ku gotinên nefretê, teşwîqkirin û heqaretê red bike û azadiya çapemenî û derbirînê biparêze.

 

Sendîkaya Rojnamevanên Jin ên Iraqê hevxemiya xwe ya bi sê rojnamevanên jin û bi hemî rojnamevanên jin ên Iraqî re dubare kir ku ji ber çalakiyên xwe yên rojnamegerî, helwest an nêrînên xwe rastî gef an zextê tên. Sendîkayê tekez kir ku misogerkirina azadiya çapemenî û derbirînê pêdivî bi dabînkirina hawîrdorek ewle heye ku tê de rojnamevanên jin bikaribin erkên xwe yên pîşeyî bêyî tirs, gef an çavtirsandinê bicîh bînin.